Umowa zlecenie jest jedną z najczęściej stosowanych form współpracy w Polsce. Wielu przedsiębiorców zastanawia się jednak, czy w przypadku zleceniobiorcy istnieje obowiązek przeprowadzenia szkolenia BHP. Odpowiedź brzmi: to zależy.
W artykule wyjaśniamy, kiedy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy jest wymagane, na jakiej podstawie prawnej oraz jak prawidłowo je zorganizować.
Umowa zlecenie a BHP – podstawy prawne
Zleceniobiorca nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, dlatego nie stosuje się wobec niego wszystkich przepisów dotyczących BHP wprost. Kluczowe znaczenie ma jednak:
- art. 304 § 1 Kodeksu pracy,
- art. 207 § 2 Kodeksu pracy.
Zgodnie z nimi, podmiot organizujący pracę (zleceniodawca) ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy także osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli wykonują ją:
- w siedzibie firmy lub
- w miejscu wyznaczonym przez zleceniodawcę.
Czy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy jest obowiązkowe?
Przepisy nie nakładają wprost obowiązku przeprowadzania szkolenia BHP dla każdego zleceniobiorcy. Jednak w praktyce:
jeżeli zleceniobiorca wykonuje pracę w warunkach mogących stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia, zleceniodawca ma obowiązek zapoznać go z zasadami BHP.
W wielu przypadkach szkolenie BHP jest najprostszą i najbezpieczniejszą formą spełnienia tego obowiązku.
Kiedy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy jest wymagane?
Szkolenie BHP dla osoby na umowie zlecenie jest konieczne m.in. gdy:
- praca odbywa się w siedzibie firmy,
- zleceniobiorca korzysta z maszyn, urządzeń lub narzędzi,
- praca wiąże się z ryzykiem wypadku (np. prace fizyczne, techniczne, budowlane),
- używane są substancje chemiczne lub środki niebezpieczne,
- zleceniobiorca pracuje razem z pracownikami etatowymi.
Jakie szkolenie BHP dla zleceniobiorcy?
W przypadku umowy zlecenie nie stosuje się podziału na szkolenie wstępne i okresowe, który obowiązuje pracowników. Najczęściej stosuje się:
- instruktaż ogólny – zapoznanie z zasadami BHP, ppoż. i pierwszej pomocy,
- instruktaż stanowiskowy – jeśli praca odbywa się na konkretnym stanowisku.
Forma szkolenia może być:
- stacjonarna,
- online,
- indywidualna (instruktaż).
Najważniejsze, aby szkolenie było dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy.
Kto ponosi koszt szkolenia BHP?
Koszt szkolenia BHP zleceniobiorcy ponosi zleceniodawca. Przerzucanie kosztów na zleceniobiorcę może zostać zakwestionowane podczas kontroli, zwłaszcza gdy szkolenie jest niezbędne do bezpiecznego wykonywania zlecenia.
Czy zleceniobiorca musi podpisać potwierdzenie szkolenia?
Tak, zdecydowanie warto. Choć przepisy nie narzucają konkretnej formy, pisemne potwierdzenie zapoznania się z zasadami BHP:
- chroni zleceniodawcę w razie kontroli,
- jest dowodem dopełnienia obowiązków,
- ma znaczenie przy ewentualnym wypadku.
Odpowiedzialność zleceniodawcy a wypadek przy pracy
Jeżeli zleceniobiorca ulegnie wypadkowi, a zleceniodawca nie zapewnił odpowiednich zasad BHP, może to skutkować:
- odpowiedzialnością cywilną,
- karą finansową,
- problemami podczas kontroli PIP.
Dlatego szkolenie BHP, choć nie zawsze formalnie obowiązkowe, jest realnym zabezpieczeniem prawnym.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy szkolenie BHP dla zleceniobiorcy jest zawsze obowiązkowe?
Nie zawsze, ale jest wymagane, gdy praca wiąże się z zagrożeniami lub odbywa się w miejscu wyznaczonym przez zleceniodawcę.
Czy zleceniobiorca może rozpocząć pracę bez szkolenia BHP?
Tylko wtedy, gdy charakter pracy nie stwarza zagrożeń. W praktyce zaleca się przeprowadzenie choćby podstawowego instruktażu.
Czy szkolenie BHP online jest dopuszczalne?
Tak, o ile jego zakres odpowiada rodzajowi wykonywanej pracy i faktycznie zapoznaje zleceniobiorcę z zasadami bezpieczeństwa.
Czy Państwowa Inspekcja Pracy może sprawdzić BHP zleceniobiorców?
Tak. PIP ma prawo kontrolować warunki pracy osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Czy brak szkolenia BHP dla zleceniobiorcy grozi karą?
Tak, jeżeli inspektor uzna, że doszło do naruszenia obowiązku zapewnienia bezpiecznych warunków pracy.
Szkolenie BHP dla zleceniobiorcy przy umowie zlecenie nie zawsze jest obowiązkowe wprost, ale w wielu przypadkach jest konieczne i rekomendowane. Przepisy jasno wskazują, że zleceniodawca odpowiada za bezpieczeństwo osób wykonujących pracę w jego imieniu. Dobrze przeprowadzone szkolenie BHP to nie tylko zgodność z prawem, ale także realna ochrona zdrowia i interesów obu stron.
TOP
